Op productpagina’s en dozen staat bijna altijd een getal in bar. Het lijkt een kwaliteitsteken, maar het is vooral een kenmerk dat makkelijk te vergelijken is. Wat betekent het eigenlijk, en wanneer doet het ertoe?

Wat is bar?

Bar is de eenheid waarin druk wordt uitgedrukt. De druk in een gewone autoband is ongeveer twee tot drie bar. Een espressomachine duwt heet water onder druk door een compact bedje van fijngemalen koffie. Die druk zorgt ervoor dat water in korte tijd smaakstoffen en oliën uit de koffie haalt, en dat er een laagje crema ontstaat.

Waar komt die 9 bar vandaan?

Voor espresso wordt al decennia ongeveer 9 bar gebruikt als richtwaarde. Het Italiaanse instituut voor espresso beschrijft die waarde bijvoorbeeld als referentie voor een espresso van ongeveer 25 seconden. Het is geen natuurwet, maar een afgesproken standaard die in de praktijk goed werkt. Ook onder specialisten bestaat er discussie over of precies dat getal optimaal is, maar als vuistregel is het bruikbaar en wordt het door de vakwereld breed gevolgd.

Pompdruk en zetdruk zijn niet hetzelfde

Veel machines noemen 15 of 19 bar op de verpakking. Dat is meestal de maximale druk die de pomp kan leveren. De druk waarmee de koffie wordt gezet, ligt daar doorgaans duidelijk onder, bij veel machines begrenst een overdrukventiel die rond de richtwaarde voor espresso. Fabrikanten vermelden de zetdruk niet altijd. Wie dat precies wil weten, kijkt in de handleiding of vraagt het bij de fabrikant.

Zie het zo: een auto met een snelheidsmeter tot 260 rijdt niet vanzelf 260. Dat de pomp tot 19 bar kan, wil niet zeggen dat de koffie met 19 bar wordt gezet, en het zou ook geen betere koffie opleveren.

Wat bepaalt dan wel de smaak?

• Verse bonen of capsules die goed bewaard zijn.
• Maalgraad: te grof geeft zure en waterige espresso, te fijn geeft bitter en traag.
• Dosering en aandrukken: een gelijkmatig koffiebed.
• Watertemperatuur en stabiele temperatuur tijdens het zetten.
• Water: hard of vervuild water beïnvloedt de smaak en de machine, zie waterhardheid en waterfilters.
• Reiniging en onderhoud van de brouwgroep of filterhouder.
• Maalwerk: een stabiele maling is belangrijker dan een hogere druk, zie keramisch of stalen maalwerk.

Per soort machine

• Pistonmachines: hier doet druk er wel toe. Je bepaalt zelf de maalgraad en de dosering, en de machine moet stabiel blijven in druk en temperatuur. Een stabiele pomp met een goede regeling telt meer dan het maximum op de doos.
• Volautomaten: de machine regelt druk, maling en dosering. Je kiest eerder op bediening en onderhoud.
• Capsulemachines: het systeem van de fabrikant is afgestemd op de capsule. Het getal in bar is vooral marketing.
• Padmachines en filtermachines: druk is meestal niet het probleem. Filterkoffie wordt zonder druk gezet.

Zo lees je een productpagina

Zie je een getal in bar, vraag je dan drie dingen af. Gaat het om de maximale pompdruk of om de zetdruk? Staat er een verduidelijking bij, bijvoorbeeld in de handleiding? En zegt de fabrikant ook iets over temperatuur en regeling? Staat het getal alleen op de voorkant van de doos, dan is het vooral een verkoopargument. Zoek je machine liever via de kenmerken die je dagelijks voelt: hoe snel ze opwarmt, hoe gelijkmatig de koffie is van kop tot kop en hoe makkelijk je ze kunt bedienen.

Valkuilen

• Het hoogste getal kiezen. Meer bar zegt weinig over betere koffie.
• Het getal als enig vergelijkingspunt gebruiken. Twee machines met dezelfde bar kunnen heel verschillend presteren.
• Denken dat meer druk meer crema geeft. Crema hangt af van de bonen, de versheid en de maling, niet van het maximumgetal.
• De stand van de pomp negeren. Bij pistonmachines is een stabiele werking in de praktijk belangrijker dan de maximumwaarde.

Wanneer je beter iets anders kiest

Kijk je op een pistonmachine, vergelijk dan eerder op de kwaliteit van de molen, de temperatuurstabiliteit, het stoompijpje en de bouw dan op de druk. Kies je een capsulemachine of volautomaat, kijk dan vooral naar bediening, onderhoud en de dranken die je wilt. Lees dan welke koffiemachine past bij mij.

Veelgestelde vragen

Is 19 bar beter dan 15 bar?

Niet vanzelfsprekend. Beide getallen staan meestal voor de maximale pompdruk en niet voor de druk tijdens het zetten. De smaak hangt veel meer af van bonen, maling, temperatuur en onderhoud.

Wat is de ideale druk voor espresso?

Als richtwaarde wordt ongeveer 9 bar aan het zetmoment gebruikt. Dat is een afspraak uit de vakwereld en geen natuurwet, maar het is een goed uitgangspunt.

Heeft een filtermachine ook bar nodig?

Nee. Filterkoffie wordt zonder druk gezet. Een getal in bar bij een filtermachine zou ons dan ook verbazen.

Waarom vermelden fabrikanten dan zo’n hoog getal?

Omdat het een eenvoudig getal is dat kopers makkelijk kunnen vergelijken. Het lijkt een kwaliteitsmaat, ook al zegt het weinig over wat er in je kopje terechtkomt.

Hoe weet ik of mijn koffie goed wordt gezet?

Let op de smaak. Is de koffie zuur en dun, dan was hij waarschijnlijk te grof gemalen of te kort gezet. Is hij bitter en traag, dan was hij te fijn of te lang. Pas de maling aan, in plaats van naar de druk te grijpen.

Kort samengevat

Het aantal bar is geen goede maatstaf. Let op wat het getal echt betekent en kies je machine op bediening, onderhoud en de kwaliteit van de maling. Zo kom je sneller bij de machine die bij je past, bijvoorbeeld via alle koffiemachines of de Koffiematch. Wij verdienen een commissie als je via onze links koopt.